Episode Transcript
[00:00:01] Słuchasz Radia XON.
[00:00:03] Radio XON. Radio pełne pasji.
[00:00:09] Jazda.
[00:00:14] Magazyn motoryzacyjny.
[00:00:23] Witam drodzy słuchacze, Jerzy Dworak w kolejnym odcinku magazynu motoryzacyjnego. Jako, że mamy okres jesienno-zimowy, nie od rzeczy będzie porozmawiać na temat napędów, tzn.
[00:00:37] przód, tył i na cztery osie. Historycznie rzecz biorąc pierwsze samochody były napędzane na koła tylne. Może dlatego, że łatwiej było zamontować silnik z tyłu i napęd na tylnie koła, a także dlatego, że koła przednie były kierunkowe. Nie umiano wówczas jakby połączyć napędu razem z kierunkowością kół. Zresztą pierwsze samochody, jak wam mówiłem wcześniej, bardzo przypominały karetę i z przodu nie było miejsca na zamontowanie silnika i napędzanie tychże właśnie kół. Tak funkcjonowało bardzo, bardzo długo, aż praktycznie do czasów po pierwszej wojnie światowej, kiedy zaczęto konstruować samochody wyścigowe, sportowe, jak to zwykle po wojnach światowych bywa.
[00:01:26] Ludzkość doznaje wielkiego przyspieszenia.
[00:01:29] Wymyślano więc wyścigi, rajdy i okazało się, że napędy tylne rzeczywiście były znakomite dla samochodów sportowych, gdyż z badań fizykalnych wynikało, że coś co popycha samochód robi to zdecydowanie lepiej, a więc napęd na tylne koła był bardzo szeroko stosowany, także w tych samochodach sportowych, które przecież miały doznawać wielu przyjemności zarówno co do przyspieszenia jak i prędkości maksymalnej. Po drugiej wojnie światowej zaczęto kombinować z napędem na przednie koła. Gdyż wydawało się, że coś co samochód ciągnie a nie popycha robi to zdecydowanie lepiej. A poza tym samochody zwłaszcza o dużych osiągach zaczęły w warunkach zimowych i warunkach górskich uciekać tyłem.
[00:02:20] były po prostu nadsterowne. To jest przypadłość, którą znamy do dzisiaj z takich marek jak Mercedes czy BMW, gdzie napędy na tylnie koła, zwłaszcza w warunkach zimowych i w naszych warunkach tutaj górskich, się niestety nie sprawdzają, bo samymi osiągami przecież nie da się żyć. Trzeba też samochód eksploatować na co dzień w bardzo różnych warunkach. Więc tak jak zaznaczyłem wcześniej, zaczęto kombinować z napędem na przednie koła, I okazało się, że takie samochody prowadzą się jednak zdecydowanie lepiej. Oczywiście z wyjątkiem samochodów sportowych, wyścigowych, ależ jaki to jest przecież niewielki procent całej motoryzacji. W tak zwanym życiu codziennym napędy na przednie koła były zdecydowanie lepsze, zwłaszcza w warunkach zimowych czy też trudno atmosferycznych, gdyż przednie koła zdecydowanie lepiej wyciągały samochód właśnie z takich trudnych warunków atmosferycznych.
[00:03:17] Mamy napęd na tył, mamy napęd na przód.
[00:03:20] No ale zwłaszcza po II wojnie światowej zaczęto przeglądać się samochodom terenowym z napędem na cztery koła, bo nie wiem czy wiecie, ale takim prokursorem był amerykański samochód wojskowy Jeep, produkowany przez firmę Chrysler i tego typu samochody zaczęły być modne.
[00:03:41] Może dlatego, że zaraz po wojnie Amerykanie nie zabierali tych samochodów do siebie do Ameryki, zostawiali w Europie, można je było kupić z demobilu i okazało się, że te samochodziki stosunkowo niewielkie, ale mające napęd na 4 koła, znakomicie się sprawują, zwłaszcza w lekkim terenie, na przykład leśnym, No bo cóż, zaczęły być modne wypady do lasu, gdzieś na łąki, na drogi nieutwardzone i takie właśnie auta zaczęły być coraz bardziej popularne. Powstała więc gama samochodów terenowych albo uterenowionych, na które przez długie, długie lata mówiono po prostu Jeep. Producenci byli inni, ale popularnie mówiło się Jeepy. Czy to w Europie, czy to później w Azji, na przykład Mercedes zaczął produkować samochód pod nazwą G, no ale mówiono Jeep. Słynne Mitsubishi Pajero, legendarne, było przecież produktem japońskim, tejże właśnie marki, ale mówiono Jeep. To samo ze słynnym Nissanem Patrolem. Wiele lat trwało, kiedy okazało się, że ludzie chcieli mieć samochody przypominające terenówki, mające napęd na cztery koła, ale niekoniecznie chcąc jeździć po tych terenach leśnych, czy jakichś łąkach, czy innych mało dostępnych, tylko chcieli się w takim samochodzie pokazać.
[00:05:09] Powstała więc nowa klasa samochodów niby terenowych, nazywanych SUVami, które właśnie charakteryzowały się nie tylko tym, że były zdecydowanie wyższe, a przy tym bardziej kanciate niż samochody normalne, ale miały właśnie napęd na cztery koła. Napędy na cztery koła mamy różne. Pierwsze z tych napędów były stałe, czyli były napędzane obie osie cały czas. Można było jedynie redukować siłę tego napędu, czy to na przednią, czy to na tylnią oś, przy pomocy reduktora. ale napęd cały czas był na 4 koła, a więc na obie osie.
[00:05:52] Kiedy w motoryzacji zaczęła królować elektronika, pomyślano, że napęd na 4 koła niekoniecznie musi być stały, gdyż przynosi on znacznie większe zużycie paliwa, jak też jest rozbudowany przez tak zwane mosty i w związku z tym samochód jest o wiele cięższy, zabiera też dużo powierzchni w bagażniku. Elektronika pozwoliła na dokonanie takiej konstrukcji, że samochód był przednionapędowy ale w razie potrzeby elektronika dołączała napęd tylni czyli kiedy spadł deszcz, śnieg albo był lód albo były tereny liściaste albo ktoś rzeczywiście chciał wjechać w teren leśny to wtedy elektronika włączała napęd także na koła tylne i samochód stawał się czteronapędowy dzisiaj współczesne samochody mają bardzo rozbudowane napędy I właściwie z tych napędów na cztery koła wyodrębniamy jakby dwa modele. Pierwszy model to jest w dalszym ciągu hołdujący napędowi stałemu na obie osie.
[00:07:06] I tutaj zdecydowanymi liderami są dwie marki. Słynny napęd Quadro Audi, no a już jest legendarny, jest tak bardzo dobrze dopracowany, że te samochody jadą po prostu jak po stole, jak przyczepione butaprenem do podłoża. Znakomicie się prowadzą, bardzo często wykorzystywane są właśnie w terenach górskich, dla osiągnięcia tej świetnej przyczepności. Drugą taką marką, która produkuje stały napęd na cztery koła, to jest japońskie Subaru. Jest to także tak zwany napęd symetryczny, albo inaczej zwany synchroniczny, który napędza obie osie, czyli wszystkie cztery koła. Japończycy tak doskonale dopracowali ten model napędu, że kiedy włożono tego typu konstrukcję do samochodu pod nazwą Impreza, Przez wiele lat Subaru Impreza wygrywało wszelkiego rodzaju rajdy i wyścigi terenowe, gdyż ten napęd był tak doskonale dopracowany, że niektórzy nawet twierdzą, iż jest lepszy od Audi Quattro. Pozostałe napędy są tak zwane dołączane, czyli czy to samochody produkowane przez Mercedesa właśnie w klasie G, czy w BMW z serii X czy inni producenci europejscy tak jak francuscy czy włoscy robią te napędy dołączane.
[00:08:34] Japończycy, którzy zawsze starają się najpierw dogonić, a potem przegonić produkcje europejskie, oprócz wspomnianego przeze mnie już modelu Mitsubishi Pajero, wkładali także te napędy do innych Mitsubishi, ale były to ciągle napędy stałe. Natomiast inni producenci japońscy, zwłaszcza tacy jak Toyota w modelu Land Cruiser, a potem RAV4, albo Honda w bardzo znanym modelu CR-V, wkładają do dzisiejszego dnia napędy dołączane czyli elektronika właściwie decyduje kiedy taki napęd ma się uruchomić a kiedy nie. Koreańczycy także nie chcą być obecnie gorsi i ich producenci zarówno Hyundai jak i Kia w swoich samochodach czy to Hyundai Tucson czy Kia Sportage albo Sorento mają owe 4 napędówki ale dołączane. Osobnym zagadnieniem są producenci amerykańscy, którzy, jak już wam wcześniej powiedziałem, zaczęli od swojego Jeepa, potem produkowali samochody także poprzez GM, Forda, Pontiaca i innych producentów, a więc samochody terenowe z napędem stałym na 4 koła, a najnowsze produkcje także mają napędy dołączane, ale już w zdecydowanie mniejszym zakresie. Amerykanie jednak lubują się w samochodach wielkich, ogromnych terenówkach, gdzie jednak napęd czterokołowy jest bardzo potrzebny. Amerykanie także wymyślili zupełnie jakby nowy model samochodu zwany pick-upem.
[00:10:14] gdzie na wielkich amerykańskich przestrzeniach bardzo się sprawdzał. Pickup to jest taka jakby pół terenówka, a pół ciężarówka. Czyli z przodu ma dwa albo cztery miejsca dla pasażerów, a z tyłu tak zwaną pakę, na której można włożyć tonę, półtorej, może dwie. I takie samochody występują praktycznie zawsze z napędem stałym na cztery koła. Japończycy nie byliby sobą, gdyby nie chcieli także dogonić Amerykanów. Także tacy producenci jak Mitsubishi, Toyota, a zwłaszcza Nissan, także od wielu lat produkują owe pick-upy, które sprzedają z powodzeniem na rynku amerykańskim, ale moda ta w pewnym zakresie również zawitała na rynek europejski, zwłaszcza w krajach, którzy mają większe powierzchnie, czyli jak Niemcy czy Francja, tam również owe pick-upy zaczęły być modne. Samochody napędzane na 4 koła także występują w modelach maleńkich. To są takie ciekawostki, ale jednak są, bo cóż, technika dzisiejsza pozwala na to, aby również samochody maleńkie miały taki napęd. O dziwo jednym z przodujących producentów w tym zakresie jest Fiat, który do swojego małego modelu Panda zaczął wkładać napęd na 4 koła I mamy taką maleńką pandle, która przecież nawet nie ma długości 4 metrów, a jednak napęd na 4 koła. Również Suzuki, japoński producent, który specjalizuje się w samochodach małych i maleńkich, także do swoich malutkich samochodzików wkłada taki napęd na 4 koła. Bardzo popularny w tej chwili jest Suzuki Jimny, który ma 3,80 długości i praktycznie zawojował cały świat właśnie tym, że taki mały samochodzik A ma napęd na 4 koła. Także producenci inni europejscy, zwłaszcza francuscy również wkładają napęd na 4 koła. Skoda, która produkuje samochody średnie, również do swojego modelu Octavia, która jest samochodem kompaktowym, wkłada napęd na 4 koła.
[00:12:22] Także Volkswagen Golf, który przecież należy raczej do samochodów małych kompaktowych, występuje z napędem na 4 koła. To samo dotyczy małego Audi A3 i inni producenci idą w te właśnie ślady. Napęd na 4 koła daje jednak większe bezpieczeństwo, gdyż jest bardziej przyczepny, no ale zmniejszony bagażnik i zwiększone zużycie paliwa. I jak gdybym miał Wam coś doradzić, powiedziałbym tak. Na naszym terenie jeleniogórskim napęd na 4 koła jest jednak bardzo przydatny. Zachodzi pytanie, czy jest sens kupowania drogiego napędu stałego, taki jaki oferuje Audi czy Subaru, czy wystarczy napęd dołączany, taki jak oferują pozostali producenci. Jeśli ktoś ma nadmiar pieniędzy, proszę bardzo, kupcie sobie Audi albo Subaru. Jeśli natomiast chcecie troszkę zaoszczędzić, kupcie sobie samochód z napędem na cztery koła, ale z systemem dołączanym. Szerokie drogi, mówił Jerzy Dworak.
[00:13:27] Jazda, magazyn motoryzacyjny.
[00:13:41] Słuchasz Radia XON.
[00:13:43] Radio XON. Radio pełne pasji.
